TÜBA COP31 için bilimsel yol haritasını sundu
TÜBA, COP31 için hazırladığı raporla iklim değişikliğiyle mücadelede bilimsel yol haritasını sundu. Rapor, 2035 hedeflerine ulaşmak için somut öneriler içeriyor.
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBA), 31. Taraflar Konferansı (COP31) için 2035 Küresel Uygulama Hedefleri doğrultusunda hazırladığı kapsamlı raporla iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik bilimsel politika önerilerini paylaştı. “COP31 Eylem Gündemi Hedeflerine İlişkin Sentez Raporu / The Synthesis Report on COP31 Action Agenda Targets” başlıklı çalışma, çevre, enerji, şehircilik, sanayi, eğitim ve finans alanlarını kapsayarak, mevcut durumu analiz etmenin yanı sıra ülkelerin 2035 hedeflerine ulaşması için uygulanabilir yol haritaları ve somut eylem planları sunuyor.
TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’den Açıklamalar
Raporun ön sözünde değerlendirmelerde bulunan TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, COP31’e ev sahipliği yapmanın Türkiye için tarihi bir sorumluluk olduğunu belirtti. TÜBA’nın iklim değişikliği, enerji, gıda, sürdürülebilir kalkınma ve yapay zeka alanlarındaki disiplinler arası çalışmalarının raporun temelini oluşturduğunu ifade eden Şeker, iklim krizinin sadece çevre politikalarıyla değil, bilim, teknoloji ve uluslararası iş birliğiyle yönetilebileceğini vurguladı. Prof. Şeker, raporun COP31 sürecinde karar vericiler için bilimsel bir referans niteliği taşıdığını söyledi.
Bilimin iklim krizi karşısında en güvenilir rehber olduğunu belirten Başkan Şeker, raporun bilim insanları, politika yapıcılar ve uluslararası kuruluşlar arasında ortak bir anlayış geliştirmeyi hedeflediğini dile getirdi. Yapay zekanın erken uyarı sistemlerinden enerji yönetimine kadar iklim mücadelesini hızlandırabilecek önemli bir araç olduğunu vurgulayan Prof. Şeker, bu teknolojilerin etik ve insan odaklı geliştirilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca çevresel krizlerin savaşlar ve doğal kaynakların sürdürülemez kullanımından da kaynaklandığına dikkat çekerek, kalıcı çevresel sürdürülebilirliğin ancak kalıcı barışla mümkün olabileceğini ifade etti.
Raporun Odak Noktaları ve Bulguları
COP31 Başkanlığı’nın 2035 Küresel Uygulama Hedefleri için bilimsel dayanak oluşturmak amacıyla hazırlanan rapor, temel sorunun teknoloji eksikliği değil, uygulamanın yavaş ilerlemesi ve ülkelerin finansman ile kurumsal kapasite bakımından desteklenmesi gerekliliği olduğunu ortaya koyuyor. TÜBA, mevcut teknolojiler ve bilgi birikimiyle hangi hedeflerin gerçekleştirilebileceğini analiz ediyor.
Çalışma, elektrifikasyon, sıfır atık ve metan azaltımı, iklime dirençli şehirler, döngüsel sanayi, iklim eğitimi ve iklim finansmanını hayata geçirecek “Climate Implementation Bridge” modeli gibi altı temel başlık etrafında şekilleniyor. Rapora göre, küresel nihai enerji tüketiminde elektriğin payının 2035’e kadar %35’e çıkarılması hem teknik hem de ekonomik olarak mümkün görünüyor. Bunun için yenilenebilir enerjinin payının artırılması, fosil yakıt kullanımının azaltılması ve enerji depolama yatırımlarının hızlandırılması gerekiyor.
Atık yönetimi konusunda rapor, dünyanın atıkları bertaraf etmeye değil, kaynak kullanımını yeniden tasarlamaya odaklanması gerektiğini belirtiyor. Türkiye örneğinde geri kazanım yatırımlarının karbon emisyonlarını düşürdüğü ancak asıl dönüşümün atık oluşumunu azaltan ve döngüsel ekonomiyi temel alan politikalarla mümkün olacağı vurgulanıyor. Şehirleşme başlığında ise binaların yüksek karbon emisyonu payına dikkat çekilerek, enerji verimliliği yüksek yapıların yaygınlaştırılması ve yapay zeka destekli enerji yönetimi kritik önem taşıyor. Sanayi bölümünde döngüsel malzeme kullanım oranının 2035’e kadar %15’e çıkarılması hedefleniyor. Eğitim bölümünde ise iklim değişikliği konusunda toplumun tamamına ulaşacak yaygın eğitim programlarının teknoloji ve finans kadar önemli olduğu ifade ediliyor.
